Image
20 Eylül - 2017 2.00

BU KİTABI OKUYALIM: Yukarı- Kür ve Çoruk Boyları'nda KIPÇAKLAR...

Biz bu araştırmamızda, M.Ö. VIII. Yüzyıllarda Kafkaslar kuzeyinden güneye göçüp, Yukarı- Kür ve Çoruk boylarına yerleşen ve öteki kolları M.S. VI. Yüzyıla değin aynı yönden gelen ve 300 yılından sonra Hıristiyan olan ‘’İl-Kıpçaklar’’ ile Selçuklu Fetihlerinden sonra, Karadeniz kuzeyinde ve Kafkaslar ötesinde yerleşmişken, XII. Yüzyılda yine Daryal- Geçidi, hatta Derbend yolu ile, Ortodoks-Gürcü mezhebini benimseyerek, Yukarı-Kür ve Çoruk bölgesine yerleşip, burada ‘’Sa-Atabogo’’/ Atebek Yurdu Hükümeti (1267-1578) kuran ‘’Son- Kıpçaklar’’ı tanımaktayız Karslı olduğumuz ve 1934 ten beri Kars İlinin bütün ilçe ve köylerini, Erzurum ve Artvin bütün ilçeleri ile mühim köylerini dolaşıp görmenin; buralardaki yerli ve muhacir halkın dil, ağız, gelenek, efsane, destan, halk edebiyatı, etnoloji, etnografiya gibi hususlarını tanıma ve kısmen tanıtma imkanlarına kavuşmanın verdiği kolaylıkla bu tarih ve arşiv araştırmalarını değerlendirmiş bulunuyoruz. ‘’İlk- Kıpçaklar’’ denilmesi gereken İslamlıktan önceki göçlerle gelenlerin, bilhassa coğrafyada yaşayan ve bugün de kullanılagelen etnik adları, onların ‘’Ermeni- Grigoryen’’ ve Gürcü- Ortodoks’’ mezhebinden Hiristiyan oldukları halde, atlıgöçebe yaşayışa bağlı kalmanın verdiği imkanla, dillerini bile koruduklarını gösterecek mahiyettedir. Borçalı- Kazak ikiz boyundan gelen Karapapaklar, bunun en güzel misalidir.

1118-1124 arasında gelen ‘’Son-Kıpçaklar’’ın, ‘’Eski-Kıpçak’’ adı ile anılıp, Yukarı-Kür ve Çoruk boylarının, Selçuklular’a bağlı Erzurum Saldukluları ile Gence/ Aran Emirliklerinden alıp, yerleştikleri ve kendi Türkçeleriyle ‘’Çanak ve Çalak’’ adlı sökmen/önde-savaşan birlikleriyle, tepelerdeki ‘’Karavul’ları ile, olgun savaş geleneklerini yaşattıkları, Kartel/Gürcü kronik ve coğrafi hatıratlarından anlaşılıyor. 1195 ta gelen ve Kartel kroniklerinde ‘’Yeni-Kıpçaklar’’ denilen göçler ise, Orta-Kür kesimine: Tiflis-Revan-Gence arasına yerleştiği, 1593           Osmanlı Gence Eyaleti ‘’Tarir Defteri’nde, XX. Yüzyılından kalma hatıra ile bunların yaylakçı-kışlakçı yaşayan iki boyuna, ‘’Komanlu-yi Kadim’’ ve ‘’Komanlu-yi Cedid’’ denilmekte olduğu da, tarafımızdan ilk defa tespit edilmiştir.

III. Bölüm’ün sonunda (s.162-181), Gürcü kronikleri ile Türk kaynakları ve bilhassa Osmanlıların 1536-1578 yılları fetihlerinden sonraki ‘’Tahrir’’leri gösteren defterlerden naklettiğimiz Çoruk ve Yukarı-Kür boyları/Atabek- Yurdu’ndaki yer adları ile Hıristiyan köylü vergi mükelleflerinin, çoğu Kıpçak-Ağzı ile olan isimleri, bunların milli dil ve geleneklerini, Türklüklerini, tam koruduğunu, sugötürmez bir gerçek olarak ortaya koymuştur. Bugün batı güneyde Artvi’nin Yusufeli ilçesinden, Karsın Çıldır ilçesine komşu sınır ötesinde kalan Ahılkelek bölgesine değin Atabek Yurdu’nda, tek Kıpçak-Ağzı’nın temiz ve katkısız Türkçesinin konuşagelmesi, buralar halkının çoğunun ‘’sarışın’’ Kuman-Kıpçak tipinde ve çok zengin halk edebiyatı ve folklor geleneği yaşatması bile, tek başına bu davayı isbat etmektedir. Onların ezeli ‘’Gürcü düşmanlığı’’ destani erlikleri, Anayurda bağlılıkları ve ‘Osmanlı- Türkü’’ şuru’nda oluşları da, ayrıca araştırmaya değer.

Kıpçak- Türkü olan zavallı Ahıska-Ahılkelek ahalisi, bu gibi davranışları ile 1921’de Ankara Hükümeti’ne de başvurup, Mart başında ordumuzu bağırlarına basmışken, 16 Mart 1921 Moskova Muahedesiyle sınır ötesinde kaldılar. Fakat, 1944’te bunlar, ‘’sizin anayurdunuz, Türkiye değil, Türkistandır’’ denilerek 200 000 den çok nüfusları ile kışın trenlere bindirilerek, toptan Öznekeli ve Kazakistan’a sürülmüşler. 19 Aralık 1945 te de Sovyetler, ‘’İki Gürcü Profesörü’’ ağzı ile Türkiye’den ‘’Ardahan, Kars, Artvin, Oltu, Tortum’’ gibi bölgeleri, ‘’Buralar halkı, Gürcüdür’’ diye koparmaya kalkışmıştır. 1952’de çıkan ‘’Büyük Sovyet Ansiklopedisi’nin XIII. Cildindeki’’ ‘’Gruziya/Gürcistan’’ maddesinde de, bu iddialara yer verilmiştir. Bütün bu yersiz iddia ve yayınlar, Avrupa ve Amerika’da bile yapılmaktadır. Bizim ilmi usullerle vardığımız bu araştırmadaki gerçekler, Sovyet Gürcü-Rus iddialarını kökünden çürütmesi bakımından, işe yarayacaktır. Çalışmalarımızda klasiklerden, almanca, rusça ve gürcüceden tercüme yardımları geçen dostlara, teşekkürler.

12 Mart 1972 Erzurum

Dr. Fahrettin KIRZIOĞLU

Felsefeden Psikolojiye Milliyetçiliğin Meşruiyeti

12 Şubat - 2017

METİN SAVAŞ Alman ruhbilimci Erich Fromm İnsandaki Yıkıcılığın Kökenleri adlı çalışmasında şöyle der: “İnsandaki yıkıcılığın nedenlerinden birisi de küme özseverliğ...

Yıl 1944! Meçhule Giden Yolculuk - Ahiska Türklerinin Sürgün Faciası

14 Kasım - 2017

Gürcistan’ın Ahıska bölgesinde yaşayan binlerce Ahıska Türk’ünün , “sınır güvenliğini tehdit ettiği” bahanesiyle ve  “kısa sürede...

Ramazan Bayramınız mübarek olsun.

25 Haziran - 2017

Bayramlar; insanları bir araya getiren, huzuru simgeleyen, bolluğun ve bereketin en çok olduğu, kalplerin temizlendiği, küslüklerin bittiği ve en önemlisi şefkat ve vicdan duygus...

Yorum Yap